Mülakat Nedir, Teknikleri, Soru ve Cevapları

Yaşamımız boyunca tüm görüşmelerimiz esasen mülakat kıvamındadır. İki yada daha fazla kişi ile bir yada birden fazla konu üzerinde gerçekleştirilen görüşmelerin tamamı mülakat sınıfına girer. Tüm bu görüşmelerde ikna olma veya ikna etme, bilgi alış-verişi gerçekleşmektedir.

Daha temel düzeyde mülakat, soruların sorulup cevaplandırılması üzerine kurulu görüşmelerdir. Röportajlar, iş görüşmeleri vs. diye sınıflandırabiliriz.

İş görüşmelerinde mülakatı kişiyi bir amaç, pozisyon veya iş fırsatı için değerlendirmenin tamamı olarak açıklayabiliriz.

Mülakattan Önce 

Mülakat görüşmelerinden önce, üzerine konuşulacak (bu söylemden sonra iş başvuru mülakatında ilerleyeceğimi belirteyim) konuların tüm ihtimalleri hesaplanarak hazırlanılmalı.

Bir iş başvurusu yaptığınızı düşünürsek;  Başvuru yaptığınız şirketin hangi alanlarda faaliyet gösterdiği, şirketin kurumsal ilkeleri, şirketin misyonu & vizyonu, çalışma şekli, sosyal hakları vs gibi özelliklerinin bilinmesi önemlidir. Aynı şirkette çalışan birinin tavsiyeleri size hayati derecede yardımcı olacaktır. Şirketin internet sitesi, facebook, twitter gibi sosyal medya hesapları ve basında çıkan haberlerine göz atmanız yararınıza olacaktır. Şirketin faaliyet gösterdiği sektördeki temsili ve marka bilinirliği, ürünleri gibi özellikleri konuşulacak konular arasındadır.

Mülakata, iş esnasında (muhtemeldir ki resmi (business) kıyafet tercih etmeniz önemlidir) işi temsil eden kıyafet tercih etmelisiniz. Ayakkabı boyasından, tırnaklarınıza, parfüm kokunuza kadar her şeyin mükemmel göründüğünden emin olun. Abartıya kaçmayın! Daha önce denemiş ve kendinizi rahat hissettiğiniz bir kıyafet giymenizi öneririm. Sizi rahatsız edecek tüm durumları ortadan kaldırın. Gerekirse bir başınıza veya birinin rehberliğinde mülakat roll-play’leri (provaları) gerçekleştirin.

Kısaca karşılaşabileceğiniz soruları sıralayacak olursam (tecrübe dahilinde) kimileri alışılagelmiş mülakat soruları iken, kimileri zorlayıcı niteliktedir. Mülakat esnasında verdiğiniz cevapların, size soru olarak gelebileceğini unutmayın 🙂 Bu anlamda tehlikeli sulara çok açılmadan sorulara net cevaplar verin.

Profesyonel terimler kullanmanız, örneğin işe almak yerine istihdam etmek, eleman yerine çalışma arkadaşı gibi söylemleriniz pozitif etki bırakacaktır.

Mülakata, mutlaka daha önce (varsa) almış olduğunuz eğitim sertifikaları, eğitim belgelerinizi (diploma dahil) yanınızda bulundurarak gidin. Yok ise, en azından CV’inzi mutlaka elinizde bulundurun.

Mülakat Nedir ve Teknikleri Nelerdir

Mülakata Başlarken

İlk intiba (görünüm) her zaman önemlidir. Esasen sizin işe alınmanız veya red edilmeniz, sizin ve karşı tarafın ilk izlenimine ve yaklaşık olarak ilk 5 saniye içinde karara varacaktır. (İstisna durumlar hariç) Sonraki süreçler ise, sizi tanımaya, iş yapınızı, kişilik ve potansiyelinizi görmek üzerine gerçekleşecek bir sohbete dönüşecektir. Amaç mülakat sürecini, soru-cevap şeklinden çıkartıp, resmi bir sohbet havasına bürümektir.

Bu anlamda ilk karşılaşma anında, karşınızdaki kişiyi daha önce tanıdığınız birinin yerine koyun ve iş görüşmesi üzerine bir araya geldiğinizi, sizden fikirler almak istediğini düşünün. Gülümseyin, kendinizden emin bir ses tonuyla “Merhaba” deyin. El sıkışması esnasında çok sıkmamanız veya gevşek bırakmamanız önemlidir. Orta şiddetli bir tokalaşma güven telkin edecektir. Heyecanlı olduğunuzu hissettirin ve işi istediğinizi…

Göz temasının çok önemli olduğunu belirtmeliyim. Göz teması kurayım derken baskı altında bırakmanız, irrite (ters tepki) eden bir bakışta bulunmamanız önemlidir. Göz temasından kaçmanız ise güvensizlik, hazır olmamak, yetersizlik gibi yorumlanabilir. Dozunu ayarlayın 🙂

Gösterilen yerde, rahat edebileceğiniz şekilde oturmaya özen gösterin. Siz tercih edecekseniz eğer, dikkatinizi dağıtmayacak bir yere oturmanız önemlidir. Çok kapanık yada yayılmış oturmayın. Ellerinizi rahatlıkla kullanabileceğiniz bir durum oluşturun. Önünüzde bir masa var ise, masaya çok yakınlaşmadan ve uzak kalmadan ellerinizi masanın üzerinde olacak şekilde yer edinin. (Böyle durumlarda eller fazlalık gibi gelir, bu anlamda yanınızda bir dosya ve kalem getirmeniz ve kalemi elinizde tutmanız fazlalık olan elinizi size unutturacaktır.)

Birşey içer misiniz sorusuna karşılık sadece su istemeniz (çok konuşmaktan damağınız kuruduğundan yardımcınız olacaktır) yeterli olacaktır. Çay gibi ekstra içecek istemeniz şık olmayacaktır, ki zaten çayı içemeye vakit olmayacaktır.

Mülakat Soruları

-Sizi biraz tanıyalım… 

+Adım X, yaşım Y, Üniversite (Yüksekokul)’un “YYY” bölümünden mezunum. Kitap okumayı, seyahat etmeyi seviyorum…

-Neden A Şirketinde çalışmak istiyorsunuz?

+A Şirketinin faaliyet gösterdiği sektörde saygınlığı, çalışanların gelişimine sağladığı katkı ve kariyer hedefime giden yolda yetkinliklerimi (potansiyeli açığa çıkarmak, kişiyi geliştirmek) geliştirmeme büyük katkı sağlayacağını düşünüyorum.

-Sizi neden işe alalım? / Bu işi diğerlerinden nasıl farklı yaparsınız?

+İşletmenize (şirketinize) değer katacağıma inancım tam! Sizi olması gerektiğinin üzerinde müşteriler karşısında temsil edeceğime emin olabilirsiniz!

-Sevdiğiniz özelliğiniz nedir?

+Planlarım arasına aldığım bir konuyu ertelemiyorum. Planlı olmalı / yaşamayı seviyorum.
+Heyecanlıyım, ilk günkü heyecanımı hep korurum.
+Yeni insanları, yeni yerleri tanımayı seviyorum. Yeniliği seviyorum.

-Sevmediğiniz özelliğiniz nedir?

+Planlarımın bozulması, planlarımın dışına çıkmam, planda olmayan bir konunun planlarıma dahil olması. (Bu konuda kendimi geliştirmem gerektiğinin farkındayım, daha fazla pratik yapmalıyım diye söz edebilirsiniz)

+Sabırsızım. Heyecanlı olmam bazen sabırsız olmama neden oluyor. (Bu konuda kendimi geliştirmem gerektiğinin farkındayım, daha fazla pratik yapmalıyım diye söz edebilirsiniz)

-Daha önceki iş yerinizden neden ayrıldınız? / Ayrılmak istiyorsunuz? 

(Burada eski iş yerini kötülemek yerine nedenler üzerinde durun) Çalışma şartları en önemli konu olmakla birlikte, duygusal bağ kurmakta zorlanıyorum. Daha fazla kalmamın yararlı olmayacağı kanısındayım. Kendimi geliştiremiyorum. Gelişim benim için önemli.

-Kaç yıl deneyiminiz var?

+Henüz deneyimim yok ama insanlarla iletişim kurmaktan, yeni insanlar tanımaktan büyük keyif duyarım. Benim için hobi gibi birşey 🙂

+5 yıl deneyimliyim. (Burada daha önce çalıştığınız şirket, departman ve ürünlerden sorular gelebileceğini unutmayın. Örneğin; Şu ürünleri satarken, pazarlarken, sunarken hangi zorluklarla karşılaşıyordun? Nasıl üstesinden geliyordun? Yöneticinle yaşadığın bir problemi anlat? Probleme nasıl çözüm buldun? Sonuç nasıl değişti?)

-Bir başarı hikayenizden bahseder misiniz? 

-Eğer bir söyleminiz yok ise gerçekten sus-pus olacağınız bir sorudur. Hiç deneyiminiz yoksa kısaca; “Başarı hikayemi burada yazmaya hazırım, bunun için herşeyin mevcut olduğunu görebiliyorum” diyebilirsiniz. Yada gerçekten rakamsal değeri bulunan bir başarı hikayenizden bahsedebilirisiniz. Örneğin; Üniversite eğitimimi 3 senede tamamladığı söylemem hep yeterli gelmiştir 🙂

-Gelir beklentiniz nedir?

+Bildiğiniz üzere şuan çalıştığım şirkette “X” yıl tecrübemin olduğunu ve “X TL” ücret aldığımı sizinle paylaşmak isterim, gelir beklentimin bu ücretin üzerinde olmasını beklediğimi açıkça ifade edebilirim diyebilirsiniz.

+(İlk iş tecrübeniz olacak ise, mutlaka başvurduğunuz sektör şirketlerinin ortalama ücret ödemelerini bilmeniz menfaatinize olacaktır. Bilmiyorsanız) İlk iş deneyimimin olacağının farkındayım ve bu anlamda ücretten ziyade tecrübe kazanmak istediğimi belirtmek istiyorum. Sizlerin de bu pozisyona uygun maaş ödemelerinizin olacağını düşünüyorum.

Mutlaka rakam belirtmeniz isteniyorsa. Bir aralık belirtmeniz önemlidir. Örneğin 2.000 – 3.000 TL gibi.

Standart iş mülakatları ortalama olarak bu seviyede ilerlerken standart ötesi veya üst düzey mülakatlar bu aşamadan sonra da devam etmektedir. Elbette aranılan özelliklerin mevcudiyetinden emin olmak, diğer adaylardan ayrıştırmak ve gerçek yetkinlikleri öğrenmek adına sorular devam edebilmektedir. Bundan sonrası sorular için algılarınızın açık olması ve istenilen yada erişilmek istenenin ne olduğunu hızlıca kavrayıp karar vermeniz gerekecektir. Pratiklik, yaratıcılık, hazır cevaplık, esneklik, durumsallık gibi yönleriniz ön planda olmalıdır. Daha teknik soruların sorulacağı ve daha detaylı açıklamaların isteneceği sorulardır.

Mülakat Nedir ve Teknikleri Nelerdir

Mülakat Sonrası

Sorulara verdiğiniz cevaplar, tepkiler mülakatın nasıl sonlanacağını belirleyecektir. Olabildiğince pozitif bir tutum sergilemeniz önemlidir. Esnek çalışma saatlerine uyum sağlayabileceğinizi, aktif araç kullanabileceğinizi, aradığınız özelliklere uygunluğunuzu mümkün olduğunca kendinizden emin bir duruş ve söylem ile belirtin.

Mülakatın bittiği size duyrulabilir veya +Bizim sormak istediklerimiz bu kadar, sizin eklemek istediğiniz veya sormak istediğiniz var mı? diye sorulduğunda, -Öncelikle teşekkür ederim, bundan sonraki sürecin nasıl işleyeceğini merak ediyorum. Değerlendirme ve karar süreçleri hakkında bilgi alabilir miyim, diye soru sormanız kendinize güven ve soru sorabilme yetkinliğinizi gösterecektir.

Bazen de görüşmenin sonuncunda “Kendine güven”inizi test etmek için, işe alınmadığınız direk yüzünüze söylenebilir. Bu durumda panik yapmadan, derin bir nefes alarak; “+Sorulan sorulara verdiğim cevapların mantıklı ve akılcı olduğunu sizi tatmin ettiğini düşünüyorum. Bu konuda kör (açıklama isteyen) bir noktanın varlığı aklımda soru işareti bıraktı. Yetkinliklerimin bu pozisyon için yeterli olduğunu ve bu işi yapabilecek potansiyele sahip olduğumu düşünüyorum. Neden böyle bir sonuca vardığınızı öğrenebili miyim?” diye mutlaka sormalısınız. Çünkü “Neden işe alınmadım” sorusunu sormamanız bazen gerçekten işe alınmamanız için en büyük neden oluyor. Sonucu kendinize güvensizlik olarak nitelendiriliyor.

Sonuç olarak CV ile başvuru yaptığınız bir iş mülakatına davet ediliyorsanız, bu işe büyük oranda alındığınızı söyleyebilirim. Mülakatta ise nasıl bir takım arkadaşı olacağınız, takım ruhuna etkileriniz, karakter ve iş yapabilme felsefenizi öğrenmek, nasıl biri ile çalışılacağını öğrenmek üzere, yani sizi tanımak üzerine olduğunu unutmayın.

Show’unuzu yapın, işinizi kapın! 🙂

Faydalı olması dileğiyle…

 

 

OKUMA TAVSİYESİ

Motivasyon Kaynağı : Les Brown

Motivasyon en önemli iş yapabilme kaynağımızdır. Odaklanmak ve potansiyelimizi açığa çıkarmak olarak yorumlayabiliriz. Toplum için …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir