Eristik Diyalektik

Eristik Diyalektik – Haklı Çıkma Sanatı

Eristik Diyalektik yani Haklı Çıkma Sanatı kitapta yazıldığı gibi esasında tartışma sanatıdır. Ortaya konulan fikri savunan ve fikri çürütmeye çalışan iki taraf vardır. Hangi taraftan olduğunuzun önemi yoktur. Kitap sadece savunduğunuz fikre karşılık, karşınızdaki muhalifi alt etmek üzerine kurulu bir sanattı anlatıyor..

Elbette bir tezin doğruluğu ile tartışmacı ve dinleyicilerin değerlendirmesine göre geçerliliği, iki ayrı şeydir. Diyalektik ise bunlardan ikincisi ile ilgilenir. Yani tartışmacı ve dinleyicilerin değerlendirmesine göre. Tezin objektif olarak doğru yada yanlış olması önemli değildir.

Eristik Diyalektik; televizyon programlarında yer alan tartışmacıların işine çok yarayan bir sanattır. Çünkü amaç doğrunun ortaya çıkması değil, savunduğunuz tezin karşı tarafın muhalif olmasına rağmen üstün gelmesi ile alakalıdır.

Eristik Diyalektik Nedir?

Her ne kadar Arthur Schopenhauer “Eristik Diyalektik” gibi bilimsel bir isim tercih etse de, ben günümüzde herkesin anlayacağı dilde “Tribünlere Oynama” olarak değerlendiriyorum. Çünkü tartışma sahnesinde kişi genel olarak doğru için değil, sadece kendi önermesi için mücadele eder. Fikrini savunur ve karşı tarafın tezlerini çürütmeye çalışır. Ortada doğru yada gerçek yoktur. Çünkü objektif gerçek mantığın konusudur. Diyalektiğin konusu ise tartışmanın içeriği ve malzemesiyle alakalıdır. Önermeler felsefi olarak gerçeğe göre, diyalektik olarak ise görünüşe yada övgüye, başkalarının (izleyicilerin) kanaatine göre incelenir.

Eristik Diyalektik; Tartışılan bir konu üzerinde karşınızdakine baskı kurmaya, kaçacak delikleri kapatmaya yararken aynı zamanda karşınızdakinin baskısına karşılık başarılı bir şekilde savunma sağlamanıza yardımcı olacaktır.

Haklı Çıkma Sanatı denilen Eristik Diyalektikte objektif doğrunun önemi yoktur. Çünkü objektif doğru bilinmez. Çünkü doğru derindedir. Eristik Diyalektik; Dövüşürken düelloya yol açan olayda kimin haklı olduğu ile ilgilenmez, tek dikkat ettiği şey, hamle yapıp isabet ettirmek ve muhalif kişinin hamlelerini savuşturmaktır.

Eristik Diyalektik – Haklı Çıkma Sanatı

Schopenhauer, Ersitik Diyalektiğin temellerini anlatırken; bunu Konuya Yönelik, İnsana Yönelik veya Kabul Edilmiş Olana Göre değerlendirir. Haklı Çıkma Sanatı’nda ise Doğrudan Çürütme ve Dolaylı Çürütme yollarına başvurur. Doğrudan Çürütme; tezin nedenlerine, Dolaylı Çürütme ise tezin sonuçlarına saldırır.

Hile adı altında; Genişletme, Eşadlılık, Mutlaklaştırma, Oyunu Gizleme,Yanlış Önerme Kullanma, Kanıtı Varsayma, Bir Anda Çok Soru Sorma, Kızdırma, Soru Sırasını Karıştırma, Zıttını Sorma, Sonucu Sormama, İsim Seçme, Tezat Sunma, Zafer Narası Atma, Tez Ekleme, Zorluk Çıkarma, İnce Ayrım, Tartışmayı Kesme, Genel Düzeye Kayma, Sonucu Söyleme, Kendi Silahıyla Vurma, Önermeleri Özdeş Sayma, Abartmaya Zorlama, Sonuç Uydurma, Karşı Örnek Uydurma, Gerekçeyi Terse Çevirme, Öfkede Zaaf Arama, Tribünlere Oynama, Saptırma, Neden Yerine Otorite Gösterme, Anlamazdan Gelme, Etiketleme, Sonucu İnkar Etme, Zayıf Noktada Israr Etme, Taraf Tutma, Laf Kalabalığı Yapma, Yanlış Kanıttan Yararlanma ve Kişiselleştirme olmak üzere toplam 38 başlıkta Eristik Diyalektik – Haklı Çıkma Sanatını anlatan Arthur Schopenhauer’un kitabını okuduktan sonra televizyon ekranlarında gerçekleşen tartışmalarda programlarında yada içerisinde bulunduğumuz/bulanacağımız tartışma ortamlarında; bizi nelerin beklediği, rakibinin hangi hamlelerle hangi sonuca varmak istediğini rahatlık farkeder ve buna göre gerçekleşen tartışmada nasıl galip gelmemizi öğrenmemize yardımcı olacaktır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir